تپه توپه کلان

محوطه تپه توپه کلان (به اختصار TTK)، که توسط زمریالای ترزی حفاری شد و مشخصه آن یک استوپای بزرگ (GS) بسیار عظیم است، در حدود ۲۰۰ متری شمال‌شرق شهر مدرن واقع شده است. این محوطه نخست توسط ماسون شناسایی شده بود که آن را «توپه کلان» نامید و سپس توسط بارتو با نام «برج کفریها» معرفی گردید. در محوطه سه مجموعه متمایز قابل تشخیص بود. استوپای بزرگ در مرکز حیاطی (P1) قرار داشت که با هفت ساختمان تقریباً مربع‌شکل، هر یک حاوی یک استوپا، محصور شده و با دیوار محوطه به هم متصل بودند.

در شمال‌شرق، چسبیده و مرتبط با حیاط استوپاها، سنگهارامه یعنی ویهاره P2 قرار داشت. در همان راستا و متصل به شمال‌شرق، مجموعه سومی به نام P3 آشکار شده بود که در سه ضلع یک حیاط ساخته شده بود. متأسفانه بخش جنوب‌شرقی که بسیار آسیب‌دیده بود، حفظ نشده بود. ویهاره P2 به همراه حیاط استوپاها P1 و استوپای بزرگ GS به دوره TTK I تعلق دارند. در جریان TTK II، کارهای تزیینی در ویهاره P2 و بر روی استوپای بزرگ انجام شد و مجموعه اتاقک‌ها و راهروها (P3) ساخته شد. سرانجام، استوپاهای نمازخانه‌های CH I و CH V در اطراف GS نیز به این دوره منسوب هستند.

حفاری‌ها در این بخش ادامه نیافت؛ با این حال، شهادت نخست‌وزیر وقت موسی شفیق حاکی از آن است که ممکن است یک مهاپرینیروانه در ساختمان ۲۲ وجود داشته باشد. وی به یاد داشت که در کودکی در نزدیکی مجسمه‌ای که در راهرویی جای داشت بازی می‌کرد؛ مجسمه‌ای که دستش آنقدر بزرگ بود که کودکی می‌توانست بر آن بنشیند.

اشیاء این محوطه را در پایگاه داده یا بر روی نقشه تعاملی مرور کنید.