تپه‌ی کفریها

در جنوب، نخستین بنیاد شامل یک استوپای میان‌اندازه، TK140، بود که در دامنه آن چندین نقش‌برجسته سنگ لوحی کشف شد؛ از جمله بازگشت ملکه مایا به کپیلاوستو، پیشکش چهار کاسه و حاملان بازمانده‌ها. TK140 با اتاقک‌ها و نمازخانه‌های تزیین‌شده با مدل‌سازی‌ها احاطه شده بود. در اینجا به‌ویژه جنّ گل‌ها، شاهکار مشهوری که امروزه در موزه گیمه نگهداری می‌شود، کشف گردید. مجموعه دوم تنها استوپای بزرگ TK 141 را در بر داشت. کف، که با گچ پوشانده شده بود، با خاک‌رس فشرده شده بود. بارتو گزارش داده است که دو کاشی از خمیر شیشه یافته که احتمالاً برای پوشاندن آن در نظر گرفته شده بودند.

در مرکز مهم‌ترین محوطه، استوپای بزرگ K1 قرار داشت که پایه و بدنه آن با ردیف‌هایی از پیکره‌های مدل‌سازی‌شده بودا تزیین شده بود. این استوپا بر صفه‌ای بنا شده بود که در دو سوی پلکان، استوپاهای فرعی را بر خود داشت. در اطراف استوپای اصلی، در سه ضلع، استوپاهای ردیف‌شده دیگری قرار داشتند، به جز در ضلع جنوبی. در شرق و جنوب، نمازخانه‌های بزرگ و اتاقک‌ها حیاط را احاطه کرده بودند. در غرب و شمال‌غرب، دیوار محوطه از بین رفته بود. در گوشه جنوب‌غرب، پلکانی به بالای دیوار محوطه می‌رسید. ردیف نمازخانه‌ها سرهایی را آشکار ساخته بود که بارتو آن‌ها را با دقت بیشتری نسبت به سرهای یافت‌شده در حیاط استوپاها ساخته شده می‌دانست. نیمی از این اتاقک‌ها دارای استوپا و نیمکت‌هایی بود که مجسمه‌های مدل‌سازی‌شده را بر خود داشتند. همین ترتیب در امتداد دیوار شمالی ادامه داشت، اما از اتاقک دوم به بعد تا سطح زمین ویران شده بود. این احتمال وجود دارد که ورودی در این سطح، روبه‌روی پلکان‌های استوپای بزرگ، قرار داشته باشد.

فراتر از این دیوار، نوار باریکی قرار داشت که با استوپاهای میان‌اندازه از همان نوع استوپای بزرگ پوشیده شده بود و ظاهراً بدون هماهنگی در کنار یکدیگر چیده شده بودند. قابل ذکر است نمازخانه K28 که احتمالاً صحنه‌ای از مهاپرینیروانه را نمایش می‌داد؛ استوپای K29 که احتمالاً با صحنه فرود از آسمان از طریق نردبان سه‌گانه تزیین شده بود؛ استوپای K35 با ادای احترام شاه ناگه کالیکا؛ و استوپای 43 که بر پایه آن هفت بودای گذشته نمایش داده شده بود.

در شمال، گالری محصوری قرار داشت که تعداد زیادی مدل‌سازی از آن به دست آمد. ورودی احتمالاً در غرب بود. راهروی عریض L شکل K48 در شمال، هم‌سطح، به گالری K45 باز می‌شد و به سکویی می‌رسید که بوداهای بزرگی را در بر داشت؛ این بوداها نمازخانه‌ها را قاب می‌کردند و بوداهای در حال مراقبه در کنارشان قرار داشتند. شمایل‌نگاری این گالری احتمالاً به آسمان‌های بودایی اختصاص داشت. این چیدمان در امتداد دیوار شرقی ادامه می‌یافت، جایی که دری ارتباط با منطقه جنوبی اشغال‌شده توسط استوپاها را ممکن می‌ساخت. در دو انتهای این سکو، که به بلندی یک پله بود و مانند کف با گچ پوشانده شده بود، استوپاهای کوچکی قرار داشتند. در انتها، در شمال، دیوار ضخیمی برپا بود. دشواری حفاری در این بخش بارتو را مجبور به ترک کاوش کرد؛ امری که به اعتراف خودش بسیار تأسف‌بار بود، زیرا در اعماق بیشتر ممکن بود مدل‌سازی‌های کامل یافت شوند.

دروازه‌ای عریض در شمال‌شرق به دومین گروه استوپاهای K’ دسترسی می‌داد. در مرکز محوطه، استوپای بزرگی به سمت جنوب، رو به استوپای بزرگ محوطه K جهت‌گیری شده بود. این استوپا نیز با استوپاهای کوچک‌تر احاطه شده بود که بر سکوهای کشیده و هم‌راستا با آن قرار داشتند. در شرق و شمال، دیوار محوطه ویران شده بود. صومعه‌ای که گوشه دیگر را اشغال کرده بود به حیاط این محوطه باز می‌شد. این بخش حفاری نشد. به گفته بارتو، بال شرقی محوطه اصلی بر اثر آتش‌سوزی ویران شده بود؛ دیوارها، مجسمه‌ها و استوپاها بر اثر حرارت پخته شده و رنگ قرمز آجری به خود گرفته بودند.

مقایسه نقشه تپه کفریها ترسیم‌شده توسط ژ. بارتو (بارتو، ۱۹۲۷) با وضعیت کنونی محوطه بر اساس تصاویر ماهواره‌ای گوگل ارث.

اشیاء این محوطه را در پایگاه داده یا بر روی نقشه تعاملی مرور کنید.